Posts tagged “verdraagzaamheid

Dodenrad

Je zollen mor 73 wezen, lu. Dus net in de 70 en achteruutkiekend op roem 40 joar kraben en knooien. Genotternd van joen verdainde rust en sinds n dag of wat uut de kedde omdat je der, as pensionado, ìndelk ains wat eurootjes biekriegen. Doarbie ook al n joar of wat op AOW en dus aal mit aal de tied van joen leven. Frank en vrij elke dag tuutjefloitend op weg noar de 75 en nog veul wieder.

75 en nog veul wieder?

Der zol joe op n dag mor n ploug kloetjefietsers veurbie snittern. Lu dij veul te stoef achter mekoar rieden en dij aal roggelnd, koggelnd, houstend en spijend en mit n kop as n bolle heur hobby bedrieven. Lu dij zok in strak-om-de-pokkel lycrapakjes in t swait joagen. Man, doar zol mor n fietsterrorist tussen zitten: aine dij joe, as eervolle 70-pluzzer, zunder pardon zo mor van de zokken ridt woardeur je in t zaikenhuus belanden. Din hejje n perbleem as doar op boazes van joen leeftied beslist wordt of je wel of nait holpen worden. Joen leeftied kin din zomor joen doodvonnis worden. Dus niks op noar de 75 en verder.

t Zit ter traauwens dik in dat ter op termien nog veul meer kriteria biekommen, zodat ter nog meer boeten de zörgboot valen. Wat docht je van platjelopers, swieneputen, antammen, maalhibbels, eelske medden en zoesklötten? Wat zeggen ie? Fantasten nait vergeten?

Ach, meschain draaien ze veur dij nog even aan t rad van oaventuur. Dat krigt din vast as bienoam ‘Dodenrad’.

Senzibilizeren

Wellicht binnen ie op d’höchte van t faait dat t geregeld veurkomt dat lu zok negatief uutloaten over aandern. Veuraal lu dij waarkzoam binnen in verainens en in de poltitiek kriegen voak t onderste uut de zak van benoam chronisch ontevreden vranterpotten. Begrippen as “korrupte bende”, “onthutsend beeld”, “ongeleuvelk” en “opdondern” vlaigen joe geregeld vast ook om d’oren. Wat ikzulf nog nait tegenkommen bin is “n filaaine gloepstreek”.

Mor goud, ik kin mie nog herinneren dat vrouger bie ons in t dörp ook nait alles t daglicht verdroagen kon. Òfgezain van ale huzelke oremus gebeurde der in besturen van verainens van alles in t geniep. Ik wait nog dat veurzitter Potjer, mor ook de rest van t bestuur van knienefokverainen “De Kriksteerten”, de knienen van Hinderk Bokje wel schaiten konnen. Bokjes knienen vuilen aaltied in de priezen, terwiel heur aigen deurgingen veur krompoten, schelen en schaiforen. In n bestuursvergoadern wer op n dag regeld dat Bokjes knienen swaart moakt worden mozzen mit as gevolg dat Potjer en puutholder Kwak snachts mit n pot swaarde vaarve in de weer waren om Bokjes knienen n vaarfbeurt te geven.

Siktoares Pik het doar over notuleerd dat Bokje “senzibilizeerd” worden mos.

En dat is doudestieds goud uut de vaarve kommen…..

Schuld

Des te meer belangenklupkes der binnen, des te meer aanlaaidens binnen der om doarover foek te worden. Benoam omdat tolerantsie van dij aandachttrekkende verongeliekten soms te waaineg onderheveg is aan zulfrefleksie. t “Aigen geliek hoalen” verhaardt aal meer tot n schimmege stried, woarbie sommege “slachtovvers” zich draaien en keren in t deur heurzulf geabsorbeerde leed en verdrait. Bie veurkeur mouten aandern doarveur blouden en…… betoalen. Westers of nait-westers, allochtoon of autochtoon, swaart of wit: t moakt niks uut.

Der is zoveul leed in de wereld en der binnen zoveul schrienende problemen. Desondanks steken veul lu bie veurkeur kaptoalen en (voak ook nog negatieve) energie in hikhakkerij over onderwaarpen as diskriminoatsie, etnisch profileren, rasisme, en gendervarioatsie. Wie schienen in n tied te leven dat alle subjektieve perblemen van n relatief klaaine minderhaid oplöst worden mout. De schuld wordt bie veurkeur bie d’aandern legd.

Veurdat je nou reageren mit: “Dat is wel hail kört deur de bochte”, nog even t volgende:

Der binnen ontwikkelns goande dij bie oprechte en tolerante mìnsen gevuilens van òfkeer en onbegrip oproupen. t Zelfde geldt veur diskriminoatsie. Baaide lös je nait op mit apaarde organizoatsies, òfgeschaaiden belangenverains of agressieve grootbekkerij. t Is veul beter om soamen en geïntegreerd perblemen aan te pakken. As je ìnkeld deur joen aigen pazzipanten beïnvloud worden levert dat n ainziedeg en vertaikend beeld op. t Zicht op de waarkelkhaid wordt verblind en kleurd deur aigenbelangen.

Tolerantsie?

Tja, kinder speulen soamen in de zandbak mit heur vörmkes, haarkjes en schepkes. Kleur, geslacht en ras is doar nait van belang. Zai zain gain wereld van meerdailens woarin veuroordailen aan oordailen veuròf gaait. Zai kinnen nait de verachtelke daibe hoat dij bie aal meer lu veur in d’agendoa staait. Zai hebben gain wait van zaikelke frustroatsies veurtkommende uut rankune en weloverwogen wroak. Toch gaait ter op weg noar volwazzenhaid veul mis.

Ach: verongeliekte zielepoten hebben netuurlek wel degelk n perbleem.

Inderdoad: voak heur aigen…….

Hechten

“Hest t zeker ook al lezen!”

Buurman Jan was aanschoven veur zien kop kovvie en pakde, zo as gewoonlek, n homstok Grunneger kouke van t schoaltje.

“Wat mout ik volgens die lezen hebben?, vruig ik.

“Nou, in Laiwoarden binnen lu aan t zemeln over kontainers mit swientjeroze deksels. Dij binnen nait in overainstemmen mit d’omgeven vinden ze. Man, wat kin mie t nou schelen of deksels kouschietengruin, wupkoarentjeblaauw of knarriegeel binnen. Sommegen moaken zok ja overaal drok om. Dij kriegen al liefzere van aandermans moagswèlle.

Kiek, dat je joe drok moaken om n wolf dij op de Veluwe ronddoolt doar kin k nog inkommen. Dij schient doar al n mouflon doodbeten te hebben. Ik zeg die dit: Nederland is nait inricht veur wolven. En ook nait veur bevers. In Limburg hebben ze de komplede femilie van bevertje Boelo al verhuusd noar Annekuttenveen. Mor netuurfenoaten waiten t aal beter, ja. Dij geven dij “aaiboare” wilden t laifst vot n noam. Ik bin overaal vernummerd en dij exoten kriegen n noam in stee van n registroatsienummer.

Man, zo worden daaier ja vermìnselkt, net as Pukkie van ons swoagertje Tammo. Dij mag ook alles. Je kinnen bèst wies wezen mit joen daaier, mor dat wil nog nait zeggen dat dij d’haile dag mit n mutske op rondlopen mout of mit n bordje veur zok aan d’eettoavel zit. En as je n daaier ook nog n noam geven din goa je joe deraan hechten. Dat geldt veur mìnsen, daaier en ook veur dingen. Kiek, mien Griet is doar n veurbeeld van.”

“Tja, dij het inderdoad n noam en dus hestoe die doar netuurlek aan hecht,” zee ik begriepend.

“Nou ja”, zee buurman Jan, “vaarve hecht zok op kezienen, deuren en muren. Soms bladdert t wat òf. Mor zolaank je nog wat vaarve in de pot hebben kin je ja biestippen, nee din?

Kom, ik goa noar mien Griet. Dij is drok aan t kokkerellen. Mor even tussen die en mie: dat mag ainglieks gain noam hebben. Liflafjederij wordt t vandoage. Ik zol mien zegel doar nait aan hechten. Tjeu, tot aankommen moal.” En vot was buurman Jan.

Tja”, docht ik, “wonden kin j’ook hechten, mor voak hol je der wel n dèlle aan over…..”

%d bloggers liken dit: