Posts tagged “streektaal

Zundeb(r)okken

“Wat zit ter in dij lege augurkepot? Zo te zain bist ter slim bliede mit, omreden kikst nait as n zoerebrijhapper. Of het dien Griet heur akkertje in t zoad en het ze verlet van nije zoere bommen. Houveul moand is ze al hìn?”

Buurman Jan was even binnenwupt veur n kop kovvie en zat op stoule aan de keukentoavel mit veur zok n gloazen pot. Ik was slim benijd wat dat te beduden haar.

“Niks gain akkertje in t zoad. Hou komst ter wel bie man”, reageerde buurman Jan as deur n ieme stoken. Nog n handenbindertje derbie? Konst wel nait wies wezen. Ik heb aan mien Griet genog. Nee, ik heb Takkie mitnomen. Dizze pot is nait leeg. Kiek, in Engeland schient t trendy te wezen dat je joen hond mit noar t waark nemen. Dat verhoogt de sfeer. Der wordt veul minder havveld en t schient n therapeutische invloud te hebben op bekstókken en hapscheren. Nou, dat lèste sprak mie wel aan. Dus heb ik mie ook n huusdaaier aanschafd.”

“Zo, en nou hoopst doe dat dat n pozitieve invloud het op dien Griet,” zee ik. “En, kinst proefondervindelk al t rezeltoat analyzeren en konkluzies trekken?”

“Nou nee, dat nog nait”, zee buurman Jan. “Ik neem Takkie overaal mit noar tou. Ook as wie bosschoppen doun. Ik zet Takkie din veur in de kare. Mooi man. Ik heb t idee dat dij dat zulf ook schier vindt.”

“Is t mannechie of n vraauwchie?” wol k waiten.

“Doar bin k nog nait achter”, zee buurman Jan. “t Is in elks geval n Carausius morosus, n Indische tak van de wandelnde takkenfemilie. Ik kon ook n Phyllium Giganteum kriegen mor dij wordt vast te groot veur mien augurkepot. Kom ik goa mit mien potterrarium weer noar mien Griet. Ik wil dammeet Takkie nog even verrazzen mit wat schone humus en nije onbemeste potgrond. Tjeu….”

t Was mie wat. Kiek, dat ter op de waarkvlouers pepiertiegers rondlopen is mie wel bekìnd. Van burohengsten heb k ook wel ains heurd. En dat ter aaltied wel ain of meer ezels tussen scharreln is mie ook nait vrumd. Mor n wandelnde takke?

Ach, wat dut t òf. As t mor pozitieve effekten het.

En as der mor gain zundeb(r)okken van kommen….

Gelok

“Kirrel, wat lekker ja. Doar was k nou echt aan tou. Zulf bakt?”

Buurman Jan keek kwielend noar t bordje mit doarop n hombe appelgebak mit n dikke vlodde slagroom. “Ik docht dast doar in dizze dure tied wel aan tou wast,” zee ik.

“Zeg dat wel,” zee buurman Jan. “Tegenwoordeg trekken ze joe overaal n pode uut. Mien Griet het mie verboden om veur poelegrap en oardeghaid in onze Lada de Luxe mit trekhoake te stappen. Tja, wie waren veurege weke in Stad en dou wollen wie even n kop kovvie mit appeltoarde nuttegen. n Mìns wil ja wel ais wat, nee din? Nou, wie zo’n kovvietoko in. Noa twij stappen ston mien Griet oog in oog mit n bordje waorop de priezen stonden. Zai luip vanzulf veurop ja. En wat dochtst? Roem vaar euro veur n appelpuntje zunder slagroom. Dat is sikkom tien gulden. Mien Griet wer gek in d’hakken en zai het zo vot omkeerd. Zai wol gain vieventwinteg gulden uutgeven veur twij ontdeude appelpuntjes en twij koppen kovvie.

“Dat binnen ook ja gain priezen geliek. Dat is ja bie de wilde knorhoanen òf”, zee ik. “Hier hest n vörkje, eet smoakelk. Dizze is vergees”, en ik schoof t bordje onder zien neuze. Dou buurman Jan zien appelgebak op haar en de slagroom uut zien mondhouken wreven haar ging e wieder mit zien kloagzang.

“Tegenwoordeg mag en kin ja hoast niks meer. Alles wordt duurder, wordt verboden of onbetoalboar. n Tankvol bezine is ook al n luxe aan t worden.

Energie wordt stinkend duur. Kiek, dij plannen van Franske Timmermans laaiden ons regelrecht t aarmenhuus in. En eterij wordt ook al aal minder zolt en zuit. Der zit zo stoadegaan gain lak of smak meer aan en dat aal deur t betutteln van haardbölkende zulfbenuimde beterwaiters. Ze moaken onze geneugten van t leven zo duur en onaantrekkelk dat de lol der totoal òf gaait.

Buurman Jan kon ging der ais even goud veur zitten.

“Kiek,” zee hai. “Spoarders worden as hounder plokt. En alles wordt belast. Dammeet kriegen we nog belasten op t aantal zunuren en as t even tegenzit komt t wotter veur joen schietpot ook op ransoun. Dat zet mìnsen dertou aan om minder te eten. Lu hebben din minder ontlasten, dus wordt ter minder deurspuild. Zo kin je op t wotter bespoaren. Man, man, man, t wordt n dikke schietboudel. Dat zeg ik die. Leven wordt lieden. Mien opoe zee vrouger aaltied: Elke dag het mie leerd: mörgen is nait garandeerd. t Ol mìns haar geliek. Kom, k goa op huus aan. n Oepke noar de Moagdepaalmaailanden zit ter nait meer aan. t Wordt kleumen in d’aigen kwinde. Bedankt veur t appelgebak. k Was der echt aan tou. Tjeu”.

Ik roemde de kopkes en bordjes op. Buurman Jan het geliek. Zien leven is der ain zunder rooskleureghaid. En hai is nait d’ainege.

Gelokkeg het hai zien Griet nog……

Lippen

“t Wicht van swoagertje Eppo het heur lippen stukedoren loaten.”

Buurman Jan was net aanschoven veur n kop kovvie mit n homstok Grunneger kouke. Tiedens t inschenken vruig ik nittjend of t wicht oardbevenschoade oplopen haar en dat ter schoadeherstel pleegd was.

“Ach nee man”, ging buurman Jan wieder. “Zai het heur lippen inspoiten loaten mit Pfizer. Zai was t zat om zok veur n poar pilskes elk moal weer in de neuze reukeln te loaten. Zai is gek op hozzen en bölken op de dansvlouer most waiten. En omdat ze geern mit dikke lippen deur de wereld goan wol het ze zok prikken loaten in de lippen. Normoal kost lippenoppomperij n vermogen, mor nou was de prikkerij ja vergees. t Zugt ter nait uut, zeg ik die. Kiek, as je t over stereotyperens hebben din is dit ter n schoolveurbeeld van. Man, op t geleuf aan Swaarde Piet staait sikkom de brandstoapel, mor t opspoiten van pokkeldailen wordt normoal vonden. n Gekkenboudel is t.”

Ik kon der gain woord tussen kriegen. Buurman Jan zat vol van t faait dat ter in zien femilie n stripfiguur, zo as hai dat nuimde, rondluip.

“Zai zugt ter uut as Kwik van Kwek en Kwak”, rabbelde hai deur. “t Is ja nait normoal. Net as dij klimoatgekte. t Wicht lopt elke vrijdag mit in d’optochten van Friday For Future. Ze paradeert doar in n spiekerboksem. Aine mit goaten vanzulf. Dat is ja modern. Mor ze staait ter nait bie stil dat ter doezenden liters wotter neudeg wèst binnen om heur verhinneweerde boksem te moaken. Nee, as t om aigen gemak en geneugten gaait din is t klimoat mor biezoak. En wat dochtst van aal dij pillerij woar dat schietgoud gek op is. k Heb lezen der ter tiedens n meziekfestival in Engeland zóveel drugs in de grond terechte kommen binnen dat de vizzen in n rivier der onder lieden. Deur aal dij wildmiegers vol cocaïne en xtc kieken de zeldzoame Europeze oalen doar in de Waitleek de wereld nou aan veur n doedelzak.

Waist wat t is? Joe zörgen moaken om t klimoat is n luxe en is ìnkeld meugelk as der zekerheden binnen over woonruumte, betoalboare energie en waarkgelegenhaid. En vergeet ook nait vaaileghaid en gezondhaidszörg. As dij veurwoarden ontbreken din telt klimoat nait meer. Din hebben lu aandere zörgen. Zörgen om te overleven omdat t wotter heur tot de lippen stegen is.

Kom ik goa op huus aan. Ik goa studaaiern. d Akkedemie in Stad zöcht n jurist dij as onderzuiker aan de slag mout mit n juridische analyze van humor. Dij mout kieken welke beledegende humor nog wel kin en welke nait meer. Wat n bak nait? Nou ehhh….. tjeu.”

Buurman Jan heurde nait meer dat ik zee dat zien veurgenomen studie wel wat aan de loade kaande was. En dat e zok nait zo drok moaken mos en zok beter wat voaker op de lippen bieten kon. Want veur je der op bedocht binnen hejje de dood al op de lippen.

Soms kin je de wereld mor beter even veur n doedelzak aankieken.

Man, man, man…….

Toeterij

Waiten ie nog dat buurman Jan veurege weke vertelde over Vraizen dij stok vergrèld waren omdat ze kontainers kregen hebben mit swientjeroze deksels? Nou hol joe vast: ook joen kontainerriege wordt binnenkört uutbraaid.

t Kin netuurlek ook wappieteuterij wezen, mor der goan tussen mien oren verhoalen rond dat elk n pikswaarde kontainer krigt dij glimt as n hondekeudel in t duustern. Dij is derveur om elke dag verplicht joen ekologische voutòfdrokken in te stoppen. Elk moal as de deksel open gaait en weer dichtklapt gaait ter n toeter.

t Geluud holdt in eerste instantsie n haalve menuut aan. Dij toeter begunt mit n haile hoge pieptoon dij je mor zuneg heuren kinnen. Mor noar gelang der meer inkomt wordt de toon aal leger totdat e aldernoarst hinderlek aanwezeg is. t Gebrom van n waarmtepombe is der niks bie. En des te meer voutòfdrokken der in kommen, des te langer gaait de toeter. In t uterste geval blift e loeien totdat de kontainer weer leegd wordt. En dat is, ook in eerste instantsie, ain moal in de moand.

En omdat joen haile stroade, wiek en dörp zo’n “klimoattoeter” bie huus het, baauwt t geluud zok op tot n geluudswale dij der wezen mag. Joen oren begunnen op n duur te toeten en d’hazzens goan joe trillen as n ruske. En dat is volgens zeggen n male gewoarworden. Mennegain zal geregeld jammern: “Mien laive toetpot.”

Mor dit is nog nait alles. Buurman Jan vertelde guster dat ter zulfs plannen binnen veur n kompleet deurzichtege kontainer. Dij is der volgens hom veur om doar verplicht joen doagliekse CO2-uutsteut in te stoppen. Dat gaait automoatisch via n vermikkie dij elk implanteerd krigt. “En dit is nait uut de locht grepen”, zee hai der hail dudelk bie.

“Woarom bruken ze doar ainglieks deurzichtege kontainers veur?” wol ik waiten.

“Nou, omdat alles wat nait volledeg deurgrond wordt volgens sommegen glashelder is,” zee buurman Jan.

Körtom: dudelk is dat t uutvoeren van klimoatmoatregeln in ain toetmèm deurgaait.

t Zit aal in de locht…….

Hechten

“Hest t zeker ook al lezen!”

Buurman Jan was aanschoven veur zien kop kovvie en pakde, zo as gewoonlek, n homstok Grunneger kouke van t schoaltje.

“Wat mout ik volgens die lezen hebben?, vruig ik.

“Nou, in Laiwoarden binnen lu aan t zemeln over kontainers mit swientjeroze deksels. Dij binnen nait in overainstemmen mit d’omgeven vinden ze. Man, wat kin mie t nou schelen of deksels kouschietengruin, wupkoarentjeblaauw of knarriegeel binnen. Sommegen moaken zok ja overaal drok om. Dij kriegen al liefzere van aandermans moagswèlle.

Kiek, dat je joe drok moaken om n wolf dij op de Veluwe ronddoolt doar kin k nog inkommen. Dij schient doar al n mouflon doodbeten te hebben. Ik zeg die dit: Nederland is nait inricht veur wolven. En ook nait veur bevers. In Limburg hebben ze de komplede femilie van bevertje Boelo al verhuusd noar Annekuttenveen. Mor netuurfenoaten waiten t aal beter, ja. Dij geven dij “aaiboare” wilden t laifst vot n noam. Ik bin overaal vernummerd en dij exoten kriegen n noam in stee van n registroatsienummer.

Man, zo worden daaier ja vermìnselkt, net as Pukkie van ons swoagertje Tammo. Dij mag ook alles. Je kinnen bèst wies wezen mit joen daaier, mor dat wil nog nait zeggen dat dij d’haile dag mit n mutske op rondlopen mout of mit n bordje veur zok aan d’eettoavel zit. En as je n daaier ook nog n noam geven din goa je joe deraan hechten. Dat geldt veur mìnsen, daaier en ook veur dingen. Kiek, mien Griet is doar n veurbeeld van.”

“Tja, dij het inderdoad n noam en dus hestoe die doar netuurlek aan hecht,” zee ik begriepend.

“Nou ja”, zee buurman Jan, “vaarve hecht zok op kezienen, deuren en muren. Soms bladdert t wat òf. Mor zolaank je nog wat vaarve in de pot hebben kin je ja biestippen, nee din?

Kom, ik goa noar mien Griet. Dij is drok aan t kokkerellen. Mor even tussen die en mie: dat mag ainglieks gain noam hebben. Liflafjederij wordt t vandoage. Ik zol mien zegel doar nait aan hechten. Tjeu, tot aankommen moal.” En vot was buurman Jan.

Tja”, docht ik, “wonden kin j’ook hechten, mor voak hol je der wel n dèlle aan over…..”

Kounavvels

“t Was mie de weke wel weer.

Man, wat binnen der toch veul raandonbenullen in ons laand. Mor ja, wat wil j’ook. Wie hebben ja gain regeren. Je zollen hoast t vlaigtuug nemen en toedeledokiën.

Mor ja, woar mout je hìn. t Is overaal ellìnde. De mìnshaid is wereldwied dounde om zien aigen graf te groaven. En waist wel wat din t allerslimste is? De lèste dij overblift blift boven de grond liggen, omreden der is gainaine meer om dij te begroaven.

En din de lochtraaizerij. Dat wordt ter ook nait beter op. Je kriegen bie de KLM tiedens joen vlocht gain vlaaiskederij meer. Ze schrappen de runderstoofpot en de kipcurry. Ze woken volgens aigen zeggen mit mit de trend van minder vlaais eten. Ze willen nait meer mit de vlaaisbak lopen.

Op zich is doar nog wel in te kommen. Mor waist wat t allerslimste is. Dat geldt ìnkeld mor veur de toeristenklazze. Bobo’s en aandere topklanten kriegen gewoon dikke tournedo’s en spareribben op heur luxe premiumschuddels. Bie t bepoalen van t aanbod is volgens zo’n vlaigknakker de keuzevrijhaid van de klanten belangriek. Nou de keuze is veur t klootjesvolk ainvoudeg: vlaaisloos of gain vlaais. Vlaaispotten van Egypte binnen der nait meer bie.

Volgens mie worden de kliekjes dij over binnen van ale schietpotklanten in ain panne kwakt, deur mekoar huzzeld en weer serveerd in de toeristenklazze. Man, man, man, de klant is al laank gain keunk meer. n Melkkou het op t heden n beter leven. Ons soort lu telt nait meer mit. Nog even en in t middenpad hebben ze n swienebak monteerd woar lu n haandjevol utjekul uut grabbeln kinnen. Verduurzoamen hait dat. n Gruiner menu nuimen ze dat. Hol mie derover op”

Sinds buurman Jan de keuken instapt was haar hai de revel nait dicht had. Ik kreeg der gain woord tussen. Zien frustroatsies wonnen t van zien kop kovvie. Tussen d’eerst en twijde slok deur perbaaierde ik:

“Hest t Nederlands elftal ook nog volgd van de weke?”

“Hol mie doar ook mor over op. Van dij speulers wil k nait veul zeggen. Mor van t volk. As je tiedens en noa de wedstried as n bestörmde eendvogel t veld oprunnen din hejje bie t uutdailen van t benul nait veuraan stoan. Man, man, man, der is mor ain kwalifikoatsie veur:

Kounavvels……..”

Ach, meschain verschoeven zien gedachten nog wel…..

Alle hens……

“k Heb dij brilleprins beld. Waist wel, Berend van Zandvoort. Ik heb aanboden dat ik vergees kom. Mit mien zingende zoage. Doar bin ik n virtuoos op most waiten. Ik heb ook al n deuntje instudaaierd. n Hit mit potentsie al zeg k t zulf.”

Buurman Jan zat nereg in zien kop kovvie te ruiren. “Ik dou t in t Engels, Grunnegs kinnen ze doar ja toch nait verstoan. Zal k even n stokje veurzingen?”

“Och, as die dat bevredegt din schait mor lös”, zee ik. Veul feduutsie haar k nait in zien muzikoale kwaliteiten. Mor ja, n beetje mit zo’n zoage swabbern en der mit n striekstok overhìn fokseln leek mie nait zo stoer. En buurman Jan kon de noten ja wel speulen dij zien Griet elke dag op zang haar.

“Wat veur n tekst hest din opbedocht?” vruig ik.

“Nou luuster,” zee buurman Jan, “ik dou t even zunder melodie. k Heb mien zoage op beune liggen. Dij heb k net nog even ineulied. Din kommen de klanken beter tot zien recht. Let op, hier komt e:

Ai plee dizze song and striek on my saw.
Noboddie meeks mie de pizze nou laauw.
Sing aal toegedder, bobo’s en fans.
Stemp mit joer fiet en klep in joer hens.

En din komt t refraain. Din gaait t loos. Hou vinst hom?”

Buurman Jan keek mie vol verwachten aan. Ik kon t nait over mien haart verkriegen om dizze artistieke kreoatsie de grond in te boren.

Doarom zee k: “Nou, dat haar wel veul minder kind. Dij Berend kon wel ains stail achterover sloagen. Mor as ik die was ging k ter nait vergees noar tou. Kiek, dij snokkel bölkt van t geld. Dij dut zulf ook niks veur poelegrap en oardeghaid. Zoksoort lu begunnen voak vot over geld. As ze heur zin nait kriegen liggen ze vot te zoagevielen. En din zolst doe doar vergees dien geweldege kunsten vertonen mit zang en zoage? Man, wees toch wiezer.

Traauwens, hest al bericht had? Bist nuigd?”

“Nee, nog nait. Mor nou dast t zo zegst: hest geliek. Kwaliteit mout betoald worden. Ik dou t mor nait. Mien ol opoe zol vrouger zegd hebben: loaten ze doar mor n jeude veur zuiken.”

“Tja,” zee ik, “dat kon dou nog. Doar kin je nou nait meer mit aankommen.” En ik docht: “Net as mit n zingende zoage.”

Mor buurman haar in tied d’hakken al licht. Deur t vìnster zag k hom in zien “hens” klappen. Zien Griet haar vast wel weer noten op zang. En ik docht:

“Kom op Jan, alle hens aan dek……”

%d bloggers liken dit: