Posts tagged “samenleving

De lul

Wie leven in n tied dat aal meer lu in n slachtovverrol kroepen om zo d’aandacht op zok te vestegen. Doarbie verkloaren ze heur aigen standpunten, inzichten en/of gevuilens veur woar en is aal t aandere gevoarlek, verkeerd, rasistisch en/of diskriminerend.

Dat dut mie denken aan lutje Lammert. Hai was op school nait de mainst gelaifde leerling. Hai vrat van alles uut wat verboden was en luit ook geregeld zien handen wappern. Lammert kon ook meroakel goud uut de vouten mit zien bainen. As n leerkracht der wat van zee din was zien allereerste reaksie: “Ik bin ook aaltied de lul.” Tja, en dat was ook zo. Nait aaltied, mor wel mainsttied.

Voak was hai bie n akkefietje betrokken en was e weer “de lul”. Dij zulfbenuimde slachtovverrol wer op den duur zien twijde netuur. In zien wereldbeeld waren der twij soorten lu: de goien en de slechten. Hai was d’ainege goie, de rest waren aalmoal de slechten.

Wat dat betreft haar hai al vroug in de smiezen hou of de wereld in mekoar zit. Vul in stee van “Lammert” klimoat-, gender-, kultuur- of energieaktivisten in en je kreëren as zulfverkloarde goien vanzulf joen slachtovverrollen.

Körtom: “de slechten” binnen de lu dij gain aktivist binnen. Lu dij der n aandere mainen op noaholden. Lu dij kritisch binnen, in reële oplözzens denken en t gezond verstand bruken. Veul aktivisten zain dat soort lu noamelk as n gevoar en as n perbleem. Zai rechtvoardegen heur aktivistisch handeln voak mit gekleurde argumenten, aigen woarheden en/of dubbele agenda’s.

Doarbie moaken ze handeg gebruuk van t mechanisme dat slachtovvers voak begrip kriegen veur heur zulfbenuimde ellìnde. Van doaruut wordt emootsionele drok uutoefend op de “slechten”. Veur aktivisten is aandermans kommentaar din ook voak t bewies dat zai aaltied aan t körtste ìnde trekken en in heur toukomst en ontwikkeln bedraaigd of achtersteld worden. Dat ze de lul binnen.

Elk dij n aandere mainen het deugt in heur ogen nait. En as je mor voak en haard genog roupen, krieg je vanzulf n podium. “De slechten” worden vanzulf murw en/of schietensbenaauwd en duurven op n duur niks meer te zeggen.

Dij binnen din echt de lul……..

Kleuren

Lestdoags las k in t Dagblad dat Eric Carle uut tied kommen is. Hai is schriever van t kinderbouk “Rupsje Nooitgenoeg”. Roepke Nooitzat, dus.

Veurdat je nou reageren meld ik vot even dat t verklaainwoord van “roebe” ook “roepie” wezen kin. En instee van “roebe” kin t netuurlek ook “roep” of “roepe” wezen. Dit even terziede.

t Bouk gaait over n onbelangriek, lèlk gruin roepke dij uutgruit tot n aibels mooie, grode vlinder. De bosschop van t verhoal is dat, as de lutjen zulf de wereld “in vlaigen” der hoop is veur heur toukomst.

t Verhoal: noadat Roepke Nooitzat uut zien aai kropen is het hai honger en begunt votdoadelk te eten. Hai wordt nooit zat en vret mor aal deur, totdat hai n haile dikke roebe worden is. Hai baauwt op n gegeven mement zien huuske en komt doar as n haile schiere vlinder weer uut. Gain roepschieter, dus.

In dizze gekke, verhidde tied verboast t mie dat lu, dij zulf net zo moager binnen as n roebe, t bouk nog nait uut de schappen hebben willen. Ie kinnen ze wel, de roeperds dij zok overmoateg bemuien mit aandermans eetpetroon en dij as n lopende roebe achter mekoar aandolen om te verkondegen dat zoveul eten as Roepke Nooitzat in wezen krimineel is. Lu dij t verschil nait kinnen tussen realiteit en fantazie. Ik meld joe hier swaart op wit: ik aarger mie gruin en geel aan dat soort volk. Ik nuim mor nait mien allergie tegen lu dij t meschain in de kop kriegen om te aggewaaiern tegen t faait dat Roepke n “hai” is.

Dou k las over Roepke Nooitzat mos k denken aan t verhoal van mien ol opoe. Dij las mie nait veur over n roepke mor vertelde n verhoal over t oeioei-vogeltje en hou dij aan zien noam kommen was. Dat vogeltje, zo zee zai, haar zien pootjes körter as dat zien klootjes dele hongen. En elk moal as hai landde klonk t “oei-oei”. Zai vertelde t hail beeldend zunder rood te worden als n kalkounse hoane.

Ondanks dat mien opoe t soms gruin genog muik is zai zo gries worden as n doeve……..

Akkoord

n Dag of wat leden las k in t Dagblad dat kinder tot n joar of vieve onbevangen mit mekoar deur ain deure kinnen. Netuurlek wozzen ie dat wel. Dat haren ie vast al konstateerd bie t aanschaauwen van t speulgedrag van peuters in n zaandbak. Doar is t gewoon n kwestie van dailen en nait van veroordailen. Schepkes en vörmkes worden in harmonie mit mekoar daild.

Mor zo gaauw kinder vieve binnen worden ze gevuileg veur oordailen van aandern en willen doarom goud overkommen. Op dij leeftied begunt t ervoaren van sosioale onzekerhaid. Dat kin laaiden tot negatieve gedachten over zokzulf. Doarbie gruit de twievel over d’oprechthaid van vrundelke woorden dij aandern uutspreken.

Op n gegeven mement wordt d’aigen aantrekkelkhaid overschat en slechte aigenschoppen voak negeerd of bagatellizeerd. Zo wordt elk der te pas en te onpas op attendeerd dat n mìns gain eerappel is. t Liekt ter op dat aal meer lu dij mit heur gevuilens te koop lopen asof t n oard het.

Wat oard betreft: vrouger wer der zegd dat n wolf wel van board ruudt mor nait van oard. In de zaandbak hebben kinder t onder t zaandzeven nait over genderidentiteit of genderexprezzie. Cisgenders en transgenders speulen in harmonie non-binair noast mekoar. De wereld zol der vast hail aans uutzain as elk kleuter bleef. Doarnoa gaait t zichtboar mis: de sympathiekloof wordt zo daip dat je joe der wel n gat mit in de kop zain kinnen.

Vrouger kwam je nog wel ains n avvertìnsie tegen woarin ston dat ter n dainstbode vroagd wer. Noast de gangboare kompetentsies ston der soms bie dat ter gain verlet was om n zinger of springer. Gainaine keek doar vrumd van op. Mor tegenwoordeg zol zo’n tekst vast diskriminerend wezen. De genderdiskuzzie zet t omgoan mit mekoar nog meer op schaarp.

t Wachten is op d’eerste persoon van t nait mannelke geslacht dij via t gerecht lid worden wil van n mannenkoor. As t mor nait aine is dij teveul noten op zang het. Der is vast wel n avvekoat te vinden dij zingt as n liester.

Ik betwievel of t tot n akkoord komt…..

Miegen

“Hier moeten we het mee doen.” Dij woorden kwamen uut n mond van macht en onmacht. Dizze reaaksie klonk noadat ik uut de douken doan haar dat ter fraudeerd wer. “We weten het, maar dit is ons meetinstrument. Hier moeten we het mee doen.”

Ik mos aan dizze woorden denken dou k in t Dagblad las dat de wildmiegboutes halveerd waren. Net as zoveul (of alle?) boutes was dij veur n eerzoame burger, dij t nait in de boksem doun wol, veul te hoog. Ik kin mie veurstellen dat n plietsieagente t slim genant von

as zai aine mit de snikkel uut de snel betrapte. Aine dij in t duustern stroalde boven de blindenbloumen. Ook hier kwamen macht en onmacht bie mekoar. Dat nood wed breekt ging hier nait op.

Der kwam gelokkeg gain meetinstrument aan te pas om d’höchte van de boute te bepoalen. Stel joe veur dat de plietsie even meten ging houveul de koekoek der uutstak. Ik neem aan dat de boute vaststeld is aan d’haand van de gemiddelde snikkellengte in Nederland.

“Hier moeten we het mee doen. Wij als inspecteurs van het onderwijs bepalen hiermee de kwaliteit van het onderwijs op uw school.” Zai vertrok gain spier mor toch vernam k wel dat d’opdracht dij ook dizze inspektrice van t ministerie van onderwies mitkregen haar heur ook nait zinde. Zai gaf indirekt tou dat ter mit toetsscores kraiveld wer.

Hieruut bleek mor ains weer dat ter veul te veul lu op pad binnen dij tegen beter waiten in rampzoalege opdrachten van managers en boazen uutvoeren mouten. Mor d’angst om der wat van te zeggen is groot. As je t wel doun is t goud meugelk dat joen toukomst n aandere richten aannemen gaait. Boetendes, zol t wat helpen? Elk wait ja dat, as je n mieg-op-bèrre votsturen, je n schiet-op-bèrre weerom kriegen. Boetendes: wat helpt floiten as t peerd nait miegen wil.

Traauwens, wat onze toukomst betreft: mien oog vuil net nog op n grode kop mit dikke swaarde letters: “Dood aan de joden”. De hetze tegen de jeuden bliekt zörgwekkende vörmen aan te nemen, ook in ons laand. Tja, woar ain hond migt, miegen der meer.

Nooit meer!

Niks zeggen, gewoon swiegen………?

Leven

Alle media, dus ook t Dagblad, stonden de leste doagen vol mit verhoalen over oorlog, geweld, intimidoatsie en anti-semitisme. Veul van dij ellìnde vindt ploats in kontraainen wied bie ons vandoan, zodat ter lu binnen dij denken dat t “ons” nait rakt.

Dij vergeten echter dat elk konflikt, woar ook ter wereld, in aandere landen (gewelds)reaksies opropt, ook in Nederland. Elk ras, elk geleuf, elke levensovertugen en elke komplottheorie het over d’haile wereld verspraaid zien of heur pazzipanten. Dus zai je ook in ons laand (tegen)demonstroatsies en/of geweldsuutbarstens.

Doarveur lopen sommegen zok de kont uut d’hoaken. Soms waiten ze van veuren nait dat ze van achtern leven, terwiel elk wait dat ter gain beter leven is as n goud leven. Kiek, as je leven as God in Frankriek of leven as n muske in t zaand, huif je joe inderdoad naargens drok om moaken. Mor as je n leven hebben as n loes op n zere kop, bestaait levensgroot t gevoar dat je gain oog meer hebben veur lu dij net te min hebben om te leven en net te veul om te staarven.

Je kinnen netuurlek denken: “Dij din leeft, dij din zörgt” of: “Ik bin springlevend, bie mie is der genog leven in de braauwerij en t zel mie de rest van mien levensdoagen wel goud goan.”

Tja, ik hoop dat je din in ale gevallen overleven. Mor bedenk wel dat joe der aaltied aine leventeg aanvlaigen kin. De kaans dat je leventeg verbranden is en blift ook aaltied aanwezeg. En zeker is dat, as je levensloos binnen, der gain leven meer in joe zit.

Mor goud, loaten we mor nait uutgoan van n leven vol levensgevoaren. Alhouwel, as der in t vlees van joen eerstvolgende barbecue leven zit en t lopt joe van de schoalen òf, din geef k joe gain gerantsie dat je t ter levend van òfbrengen.

Ach, der is ain treust woar je leventeg van op aan kinnen: der binnen aaltied wel lu dij heur mitleven uutspreken.

Hou din ook: t is treureg dat zoveul lu mekoar noar t leven stoan, terwiel der veur elk geld genog is om te leven zunder oremus. n Leven woarin elk onbezörgd zien of heur aigen toonnoagels knippen kin.

Paas din wel op: knip joe nait in t leven……

Gruin

Lu dij in de tied dou de grondstainen legd binnen veur veul hedendoagse perblemen nog nait geboren waren of dou nog mit heur blikken trommeltjes om t huus tou waggelden, hebben voak ongenuanseerde mainens over allerhaande oplözzens, mor veuraal ook over de schuldvroagen.

Perblemen oplözzen is n goud ding, mor sommegen binnen aigenikkeg en moaken t slim gruin. As je doaglieks joen laptop, mobieltje, tablet en game-konzooltje aan de loader leggen en din snöt en kwiele jammern over t klimoat din is der dudelk wat mis. Om over d’akku van d’e-bike en de zoveulste vlaigvekansie nog mor te swiegen.

Kiek, t is aaltied makkelk om van joe òf te kieken en aandern de schuld te geven. As je vergeten wat joen aigen rol in t gehail is en vanuut aigen luxe oordailen, belooft dat voak nait veul gouds. Din is der gain sproake van n integroale gezoamelke aanpak. Din leg je de last bie aandern.

Wat zeggen ie? Zunder chatten en tiktokken kin je tegenwoordeg toch nait meer overleven. t Is toch n boazesbehuifte! En kom veuraal nait aan onze vekansies. Wie hebben toch recht op vluchten uut Nederland. t Hier is ja n dikke schietboudel, ehhhh…….. ik bedoul schietweer.

De jongste generoatsie het voak gain idee wat ter vrouger leefde en welke tussentiedse ontwikkelns der ploatsvonden hebben. Ook t hou en t woarom beheurt voak nait tot de primaire kennis. Ik denk dat ter nait veul lu bie binnen dij in de weer binnen mit n wringer en n wasoaker. En van gruinten inwecken hebben ze ook vast nog nooit heurd. Wekken is bie heur smörgens n voeste op heur sloapkoamerdeure noa n stevege nacht deurzakken mit draank en pillerij of zokswat.

k Heur joe al denken/zeggen: dat is weer slim kört deur de bochte. Moak t nait te gruin.

Ach, der binnen hail veul jongern dij zok oprecht bezörgd moaken over heur toukomst. Klopt, alhouwel t woord “heur” nou net dat inhold wat ik mit dit epistel bedoul. Wie mouten t soamen doun. t Is “onze” toukomst, toch?

Traauwens: wat zol t jonkgoud der van vinden as ze ainmoal in t joar heur aigen koamer hailemoal legenmoaken mozzen.

Woarom?

Nou, “schonen” netuurlek…….

%d bloggers liken dit: