Posts tagged “opvoeding

Buurman Jan – tikken

“Moi. Ik docht: ik kin hier wel even n kop kovvie mit kouke op de kop tikken.”

Buurman Jan was aanschoven aan de keukentoavel en zat ter al kloar veur. “Tuurlek”, zee ik, “t is die gund. En dat kin k nait tegen elk zeggen.”

“Inderdoad,” zee buurman Jan. “Man, wat dolen der toch n hampels rond op onze oardkloot. En t vervelendste is: t binnen voak lu dij t hoogste woord en de mainste noten op zang hebben. Nog slimmer is dat dat soort volk ook nog de mainste medioa-aandacht krigt. Elk dij n scheet dwaars zit kin tegenwoordeg aanschoeven aan n toavel van ain van dij leuteruutzendens. Mor t allerslimste is nog wel dat dij aandachttrekkende zielepoten gain strobraid in de wege legd wordt. t Schient dat ze heur gasten mit alle begrip veur zulfbenuimde perblemen benoadern. Kritische vroagen worden der nait meer steld.”

“Doar zegst wat,” zee ik.

“Dat zee ik,” zee buurman Jan. “Aal dij slemielen worden mit flewailen handsen aanpakt. Mor nou heb ik lezen dat n scholenkoepel in Missouri invoerd het dat leerkrachten weer korrigerende tikken uutdailen maggen. Der binnen overaal antammen dij joe t bloud onder de noagels votzoegen. En nou maggen ze doar rötjongen, dij t vertikken om heur gedrag te veraandern, as lèste redmiddel n tik geven. En nou wie t toch over ‘vertikken’ hebben, ja. Volgens mie ligt in t woord ‘vertikken’ d’oorsprong van ‘de korrigerende tik’.”

“Dat kon wel ais zo wezen,” zee ik. “t Ainegste getik dat ik mie heug is roetjetikken. Doar bin k vrouger wel ains steveg veur op de vingers tikt.”

“Hou din ook”, zee buurman Jan, “volgens mie kin t gain kwoad dat sommegen zo nou en din n beste tik op de neuze kriegen. Mor goud, ik goa weer noar mien Griet. Dou k votging was zai veur t eerst aan t boatikken. Zai is gain netuurtalent zag ik, mor ze las derover in de Glibelle en doar het ze n tik van overholden. Tjeu.”

Buurman Jan ging op huus aan en ik docht aan ain van mien vrougere leerlingen. Dij zien pabbe zee tiedens n oldergesprek: ‘Pak hom mor aan meester, hor’. Mor dat is al tieden leden.

Ach, de tied tikt deur. Traauwens, dat laidje zong dijzulfde leerling doudestieds tiedens n opvoeren van n musical van Benny Vreden. En hou!

Hai stal de show…….

Opvouden

De belangriekste letters in d’opvouden, de 3 R’s, stonden vrouger veur Raainhaid, Rust en Regelmoat. En je kinnen toch wel konkluderen dat de mainsten doar nait minder van worden binnen. Mor in de loop der joaren binnen der verschaaiden opvoudensmethoden biekommen. d’Aine noa d’aandere opvoudgoeroe von t rad opnij uut en ie kinnen zulf oordailen of de wereld om joe tou der beter van worden is.

Kiek, mien ol opoe zee vrouger aaltied: “Kinder kriegen is nait zo stoer mor dij opvouden dat is n haile toer.”

Ach, as t ol mìns nog beleven kon wat ter nou aalmoal veur “nijmoodse” fratsen uutvreten worden zol ze zok omdraaien in heur graf. “Raainhaid” het mit de pandemie en t “wassen, wassen, wassen” n aigen dimenzie kregen. Lu wassen zok d’handen raauw en mit t vel tasten ze ook d’opbaauw van heur weerstand aan. “Regelmoat” schient hailendaal op n hobbel te wezen, net as “Rust”.

Ie kinnen vast wel lu dij heur kinder te veul wille geven. Regels binnen der nait en as ze der al binnen din worden ze aal onderhandelnd oprekt of ze gelden nait meer. Joe mouten joen prinskes en prinseskes ja nait teleurstellen, nee din? Boetendes, as kinder heur zin kriegen schraiwen ze nait. Mor ja, zo ontbrekt wel de boazes veur n gezonde jeugd. Veul kinder worden doarnoast overstimuleerd en materieel verwìnd.

t Gevolg is dat d’emotionele toustand van veul kinder kompleet verhinneweerd is. Aal meer kinder zain de wereld veur n doedelzak aan. De jeugdgezondhaidszörg is overbelast.

Tja, de lusten wegen nait op tegen de lasten. Dus zuiken veul olders de weg van de minste weerstand. Kinder verdainen niks meer, ze kriegen t. En dat wordt op n duur deur t kind zain as n recht. Net as heur ADHD. Der binnen grommen dij heur mizzelk gedrag rechtvoardegen mit: “Mijn mama zegt dat ik er niets aan kan doen omdat ik ADHD heb.” (Grunnegs kinnen ze ja mainsttied nait).

Mor ja, wat wil je ook. Tussen waark en digitoale òflaaidens deur hebben olders nog net tied om belonnen op te hangen as d’eerste drol in de pot kukeld is. En ze vieren d’eerste luiervrije dag mit slingers, woarbie dij leste luier soamen mit onze nationoale drijkleur boven in de vlagemast ophongen wordt. Soms mit oranje wimpel. Dat is toch n genot om te aanschaauwen, nee din?

Dat is nog ains opvouden………

Lukas

LUKAS

Ain van de belangriekste regels in d’opvouden beston vrouger uut de 3 R’s: raainhaid, rust en regelmoat. Hail wat lu binnen hier mit opgruid en ik kin uut ervoaren zeggen: doar is ainglieks gainaine minder van worden. In de loop der joaren binnen der verschillende opvoudensmethoden biekommen. Der binnen bieveurbeeld ollu dij heur noageslacht de wereld insturen onder t motto: kiek mor woar je tegen aanlopen. Dij gruien op mit de de WAKS-methode (de WAle-Keert-t-Schip).

De gedachte achter dizze menaaier van karaktervörmen is dat je alles in elk geval ainmoal mitmoakt hebben mouten. Zo ontdek je wat wel en nait kin en wat wel en nait bie joe paast. Soms kin je doar maal mit op de kovvie kommen. Slimmer is as aandern doar de dupe van worden.

Ik herinner mie nog Lukas dij t tiedens t makrameeën in de kop kreeg om de twij uutìnden van d’iezerdroaden woar hai omtou knuppen mos in n wandkontaktdeuze te stoppen. t Rezeltoat: alle stoppen in de meterkaaste van school begaven t. Lukas haar d’hoaren staail op kop stoan en zien brille mit jampotgloazen waren borsten. De reaksie van zien ollu sprak boukdailen: “As ons Lukas dit nait doan haar, haar hai nooit waiten dat hai dit beter nait doun kind haar.”

Dit schoot mie weer te binnen dou k las over n aandere Lukas: Lukas Chenko. Dij kreeg t onlangs in de kop om n Ryanair-vlaigtuug, dat onderwegens was van Athene noar Vilnius, in Minsk landen te loaten. De man is hoofdboef van n regime dat mìnsenrechten as n soortement van vlais opvouert aan swaarde piranha’s. Hai het zien zinnen derop zet om mit n regimekritische journalist t zulfde te doun.

Ik vroag mie òf wat veur opvouden zo’n man ainglieks had het. En wat zel der in zo’n man zien kop omgoan. Mor nog meer: hou is zo’n man mit zo’n verröt karakter ooit aan de macht kommen. Marteln mit stroom schient ain van zien hobby’s te wezen.

Zol hai vrouger ook makrameed hebben………?

Kromme doppen

Lestdoags las ik in t Dagblad dat d’òfdailen Endoskopie van t UMCG melden muik van n draankspel. Tiedens t spel, veuraal deur jongern speuld, wordt perbaaierd om n bierdobbe in n glas bier te gooien. As dat lokt mout de glasbezitter t bier in ain teug opdrinken, woarbie de kans bestaait dat de dobbe mit t bier deursloken wordt. Levensgevoarlek dus.

Kiek, t is dudelk dat de jeugd van tegenwoordeg zok nait meer vernuvert mit spultjes van vrouger. In onze digitoale moatschappij wordt ter drok sms’t, tiktokt en chat. De tied dat je aan t tiepeln waren of kromstoan mozzen bie okkerdebok mit hoaneveren ligt wied achter ons. Wel wait nou nog wat siddeln, tiepeln of koeltjestoiten is. Of hok-stok-blokken.

Je mouten as older van zo’n nijmoodse doppensloeker mor krom liggen om hom of heur n goie toukomst te garanderen. Of joe in allerhaande bochten wringen om joen noageslacht veuruut te helpen. t Bliekt wel weer dat dit nait aaltied t gewìnste rezeltoat het. Veul jongern kinnen heur aigen boontjes nait doppen. Deursloeken wel, en dat mout veur olders toch wel even slikken wezen.

Vergeet ook nait de noazoaten dij hail wat kromsprongen moaken of dij kromvingerd deur t leven goan. Dij nait t verschil kinnen tussen mienent en dienent. Of dij goud in de goaten hebben dat t geld dat stom is recht moakt wat krom is. Veuraal as ze t kromme pad bewandeln en nait goud uut heur doppen kieken.

Nou was t vrouger zo dat aine dij kromme vingers haar te moaken kreeg mit de beule en zien kromstoald bieltje. t Slachtovver, de doader dus, kon din perbaaiern recht te proaten wat krom was, mor t holp mainsttied nait. Veuraal as bie de beule de broodkrummels begonnen te steken, was der voak gain holden meer aan. Noa de fatoale slag kon t slachtovver, as e de kop der nog bie haar, nog wat krommenaaiern.

Traauwens, mocht je der over denken om n toaveltje te moaken om n glaske bier op te zetten, paas din op dat ter gain Kromme Jurrie in joen knuterwaark komt. Alhouwel: n Goud pad krom is nait hìn-om. Of is dat in dit verband nou n kromme redeneren?

Nou ja, hopelk lig je al krom van t laggen over zoveul onneuzelhaid……

%d bloggers liken dit: