Posts tagged “macht

Buurman Jan : As……

“Moi, hier bin k weer. Mien Griet en ik binnen gusteroavend weerom kommen. Onze oaventuurleke raaize noar Oekraïne is op n fiasko uutdraaid. Wie waren nog mor net over de grìnze of mien Griet kreeg t in de kop om weerom te goan. Dat vuil nait tou, mor uutìndelk is t ons lokt om via n lange ommelandse raaize thuus te kommen. Mien Griet zee net nog: t is overaal in de wereld n soepzootje.”

Doar wol k buurman Jan dails geliek in geven. Mor ik kreeg gain kans.

“k Las net nog in t Dagblad dat ter in Engeland n minister is dij wil dat, as je as bewoner mit joen aigen huus aan de loop willen, d’haile buurt eerst insproak hebben mout. Der mout din stemd worden over welke materioalen je wel of nait bruken maggen, of je wel of gain zoadeldakje in mekoar knutern maggen, over de grootte van joen akkenailtje, körtom over t haile baauwproses. Man, je zollen mor in n stroade wonen mit bloots netuurwappies. Din wor je dwongen om achter in joen toene n olle plee mit zo’n holten deksel te installeren. Ik zeg die dit: mien Griet is slim stèld op heur privé en dat gaait van t aanrecht tot in de plee. Man, overaal is ja wel wat. Dat hebben wie tiedens onze raaize ook konstateerd. Op òfstand lonkt aandermans leven, mor as je der maank zitten vaalt t voak tegen. Doarom binnen wie ook weerom kommen.

Mor t is hier nait veul beter. Lu hebben t drokker mit aandern as mit zokzulf. En der binnen teveul dij oordailen over dingen dij ze nait begriepen. Aal dij zoesklötten doun niks aans as liepen en miepen. Onze regeren is al nait veul beter. Ik las dat alle schoulen binnenkört n team van “deskundegen” over de vlouer krigt om heur toal- en rekenonderwies op te krikken. En dat geldt ook veur t vak burgerschap. Nou, dat vullen ze vast in mit waike woke-lezzen. Mor k zeg die dit: kinst ter op reken dat ter binnenkört hail wat biespiekertoko’s uut de grond wazen. Zoksoort initiatieven waarken as pokon op mien Griets geroaniums. Woar subsidiegelden stromen doar zwemmen ook profiteurs. Dat is nog nooit aans wèst.

Mor ehhh……, ik goa nou weer noar mien Griet. Dij het de kovvers vast al uutpakt. Je mouten t waark ja aan deskundegen overloaten, nee din? Boetendes, zai krigt van mie ook ja subsidie. Nou tjeu…..”

Buurman Jan was in aal dij weken niks veraanderd. Zien kiek op de wereld was nog aaltied geliek. Aan ding was wel aans: hai was nait toukommen aan zien kop kovvie.

k Mos nog even denken aan dij biespiekertoko’s. Ik docht aaltied dat ter al goud opgelaaide deskundegen veur de klazzen stonden. Mor ja, dij lu hebben t vast te drok mit onnut, streefstrapatsen en stressvergoaderns. Zo’n “deskundege” wezen, dat liekt mie wel wat. Joe richten op n poar vakken, gain oldergesprekken, gain verplichte noaschoulens, gain boetenschoolse fratsen, gain putenplakkerij, gain………..

Man, as ik leerkracht was………..

Vrij

Denken joe de lèste tied ook aans as dat je proaten? Veuraal as je in gezelschop binnen? Dat je eerst even om joe tou kieken veurdat je de revel opendoun? Dat joen woordkeus òfhangt van t volk in de buurt? Wat zeggen ie? Ie leven in n vrij laand en zeggen wat je willen? Dat zal zo wezen, mor t kin gain kwoad om joen gedachten der toch ains over goan te loaten. Woarom noadenken? Nou ja, veul journalisten, stókjesschrievers en moppentappers doun dat wel. En dat nait zunder reden. Ze doun t uut bittere neudzoak: puur om te overleven.

Elk volk dat demokroatische weerdes hoog in t voandel het is boat bie t funksioneren van onòfhankelke medioa. Mor der binnen landen zat woar dit nait t geval is. De stoat bepoalt doar welk nijs t volk wel of nait te zain en te heuren krigt. En der kommen aal meer machthebbers dij der alles aan doun om “de vrije pers” de kop in te drokken. Dat doarveur journalisten oppakt, marteld en/of vermoord worden is in dij landen nait ongewoon. t Is din ook zörgwekkend dat ter in ons laand lu binnen dij de vrije medioa nait bepoald goudgezind binnen en dij bie t minste of geringste de woorden “korrupt” en “leugenpers” in de mond nemen. En dat soort volk het ook nog noalopers.

Nou is t zo dat politieke dwaarsverbanden, boantjesmallemeulens en t dailen van mekoars spondes nait bepoald de beste veurwoarden binnen veur n onveurwoardelk vertraauwen in de medioa. Snoetjeknovveln en vrijen in achterkoamertjes of bezzemkaasten dut de beeldvörmen ook nait veul gouds. Kiek, doar is vrijen in veul gevallen n leugenachtige ambacht; t is voak ja zachies proaten en haardop laigen. Dat persoonleke belangen de belangriekste motieven binnen om bevredegen te vinden en te kriegen is aalgemain bekìnd. t Zoad kropt ja woar t nait goan kin.

As wie doarbie ook nog de trollenlegers en de nepnijsverspraaiders betrekken din wordt ain ding dudelk: vrijhaid en vree binnen zoaken om veur te strieden, zodat dij nait vrij zeldzoam worden…..

Senzibilizeren

Wellicht binnen ie op d’höchte van t faait dat t geregeld veurkomt dat lu zok negatief uutloaten over aandern. Veuraal lu dij waarkzoam binnen in verainens en in de poltitiek kriegen voak t onderste uut de zak van benoam chronisch ontevreden vranterpotten. Begrippen as “korrupte bende”, “onthutsend beeld”, “ongeleuvelk” en “opdondern” vlaigen joe geregeld vast ook om d’oren. Wat ikzulf nog nait tegenkommen bin is “n filaaine gloepstreek”.

Mor goud, ik kin mie nog herinneren dat vrouger bie ons in t dörp ook nait alles t daglicht verdroagen kon. Òfgezain van ale huzelke oremus gebeurde der in besturen van verainens van alles in t geniep. Ik wait nog dat veurzitter Potjer, mor ook de rest van t bestuur van knienefokverainen “De Kriksteerten”, de knienen van Hinderk Bokje wel schaiten konnen. Bokjes knienen vuilen aaltied in de priezen, terwiel heur aigen deurgingen veur krompoten, schelen en schaiforen. In n bestuursvergoadern wer op n dag regeld dat Bokjes knienen swaart moakt worden mozzen mit as gevolg dat Potjer en puutholder Kwak snachts mit n pot swaarde vaarve in de weer waren om Bokjes knienen n vaarfbeurt te geven.

Siktoares Pik het doar over notuleerd dat Bokje “senzibilizeerd” worden mos.

En dat is doudestieds goud uut de vaarve kommen…..

Schuld

Des te meer belangenklupkes der binnen, des te meer aanlaaidens binnen der om doarover foek te worden. Benoam omdat tolerantsie van dij aandachttrekkende verongeliekten soms te waaineg onderheveg is aan zulfrefleksie. t “Aigen geliek hoalen” verhaardt aal meer tot n schimmege stried, woarbie sommege “slachtovvers” zich draaien en keren in t deur heurzulf geabsorbeerde leed en verdrait. Bie veurkeur mouten aandern doarveur blouden en…… betoalen. Westers of nait-westers, allochtoon of autochtoon, swaart of wit: t moakt niks uut.

Der is zoveul leed in de wereld en der binnen zoveul schrienende problemen. Desondanks steken veul lu bie veurkeur kaptoalen en (voak ook nog negatieve) energie in hikhakkerij over onderwaarpen as diskriminoatsie, etnisch profileren, rasisme, en gendervarioatsie. Wie schienen in n tied te leven dat alle subjektieve perblemen van n relatief klaaine minderhaid oplöst worden mout. De schuld wordt bie veurkeur bie d’aandern legd.

Veurdat je nou reageren mit: “Dat is wel hail kört deur de bochte”, nog even t volgende:

Der binnen ontwikkelns goande dij bie oprechte en tolerante mìnsen gevuilens van òfkeer en onbegrip oproupen. t Zelfde geldt veur diskriminoatsie. Baaide lös je nait op mit apaarde organizoatsies, òfgeschaaiden belangenverains of agressieve grootbekkerij. t Is veul beter om soamen en geïntegreerd perblemen aan te pakken. As je ìnkeld deur joen aigen pazzipanten beïnvloud worden levert dat n ainziedeg en vertaikend beeld op. t Zicht op de waarkelkhaid wordt verblind en kleurd deur aigenbelangen.

Tolerantsie?

Tja, kinder speulen soamen in de zandbak mit heur vörmkes, haarkjes en schepkes. Kleur, geslacht en ras is doar nait van belang. Zai zain gain wereld van meerdailens woarin veuroordailen aan oordailen veuròf gaait. Zai kinnen nait de verachtelke daibe hoat dij bie aal meer lu veur in d’agendoa staait. Zai hebben gain wait van zaikelke frustroatsies veurtkommende uut rankune en weloverwogen wroak. Toch gaait ter op weg noar volwazzenhaid veul mis.

Ach: verongeliekte zielepoten hebben netuurlek wel degelk n perbleem.

Inderdoad: voak heur aigen…….

%d bloggers liken dit: