Posts tagged “gronings

Buurman Jan – kommersietsen

Buurman Jan was monter binnenstapt en zat kloar veur zien kovvie en kouke. “Zo, hest ter zin in vandoage?” vruig ik.

“Joa, mor ik heb t slim drok,” zee buurman Jan. “Waist, der binnen tegenwoordeg aal meer lu dij wat te kommersietsen hebben. Dat binnen lu dij denken dat ze ons soort lu wat bestellen mouten en bepoalen willen hou wie ons gedroagen mouten. Körtom: lu mit veul proatjes.”

“Das woar,” zee ik. “Ik verboas mie doar ook elk moal weer over.”

“Nou, as je t nijs volgen din zai je dat de wereld vergeven is van proatjesmoakers,” zee buurman Jan. “En ik zeg die dit: der binnen aal meer lu dij zok doar aldernoarst aan aargern en doar psychisch van op de loop binnen. t Is zulfs zo slim dat ze dermit bie dokter lopen. De last dij ze dervan ondervinden is nait meer te droagen. Kiek, en dat goan mien Griet en ik in de maarkt zetten.”

“Ik wor nijsgiereg,” zee ik.

“Nou, wie doun dat net as mit de CO2 handel,” zee buurman Jan. “Je zain t nait mor je kinnen der kaptoalen mit verdainen. n Zogenoamde kommersietsietransietsie, dus. Wie goan binnenkört aan de gang mit t in de waike zetten van de kommersietsie. Dat woord dut ja denken aan kommer en kwel. Dat is strategisch dus n golden greep. Wie begunnen lokoal en as t goud aanslagt goan we ook over de pervìnsiegrubbe.”

“Zo, en hou pak je dat din aan?” vruig ik.

“Nou, wie goan n koperoatsie oprichten mit as doul om de lu dij veul te veul te kommersietsen hebben te vermaarkten noar t westen van t laand” zee buurman Jan. “Doar zitten al nusten van dat soort lu mor nije aanwas is ja aaltied welkom, nee din! Veul lu in onze kontraainen vlaigen om d’hoaverklap in de gedienen van aal dij kommersietsiederij. Dij binnen t gesnak en gekommandaaier stìnde zat.”

“Nou dastoe t zo zegst: ik denk inderdoad dat ter n grode maarkt veur is,” zee ik mit n wat nittjende ondertoon.

“Doar zegst wat,” zee buurman Jan. “Wie goan aankommen weke aan de loop mit onze strategie. Wie kinnen d’òftrap van de kommersietsietransietsie schier in Stad op de Grode Maarkt doun. Wie goan ons projekt alvast bie de media onder d’aandacht brengen. Din zuiken wie n doulgroep dij de transietsie mit in gang zet en de kommersietsie mit ons overbrengt. Wie hebben al n Engelse noam opbedocht. Je mouten de jeugd ook ja mitkriegen, nee din? Wie nuimen onze aksiegroep Freeday Veur Kommersietsie.

Kom ik zal mien Griet inlichten over mien grandioos idee om op de Grode Maarkt te begunnen. Tjeu, en nog bedankt veur dien inpoet.”

Buurman Jan ging opgewekt op huus aan. Zien Engels was nog nait om over noar huus te schrieven mor ain ding was wel zeker:

tegen zien Griet haar hai hail wat te kommersietsen…….

Buurman Jan – gat

“Tou mor, k heb dien kovvie nog mor zuneg inschonken of hest t al haalf op,” zee ik.

“Ik heb t drok. Ik heb lezen dat d’inwoners van d’Europese Unie binnenkört dokken mouten veur de CO2-uutsteut dij ze veroorzoaken deur heur autorieden en gasgebruuk. Man, dat wordt in huus ja nog slimmer blaauwbekken. Ze hebben t over d’opwaarmen van d’oarde, mor ik zeg die dit: t worden iestieden. t Wordt veur lu aal slimmer. En dat aal deur de meneuvels van SjarleFrans Timmermans. Kiek, der komt n Europese klimoattouslag op gas en benzine. Dus d’airco aan in d’auto wordt dammeet n dure grap. Ik heur mien Griet al jeuzeln.”

“Waarmte wordt inderdoad aal meer n luxe,” beoamde ik.

“Zeg dat wel,” zee buurman Jan. “Mien Griet en ik zetten binnenkört bruikazzen in toene. Dij bruken wie om aal onze bruikasgazzen in op te vangen. Ik heb veur onze Lada en veur de verkoop al n midi-model ontworpen, n zgn. BOB: n Bruikas-Opvang-Box. Dij komt achter in de kovverbak en dij sloet ik rechtstreeks aan op d’uutloat. Zo vang k de CO2-gazzen op dij wie din thuus overpompen in ain van de bruikazzen bie ons in toene. Wie lozen t din hail geraffineerd via n piepke in n dazzenbörg bie ons achter thuus. Ik zag op Joetjoep dat dij n gangenstelsel hebben van hier tot Tokio. Nou, veurdat de Japanners last kriegen van onze CO2 jeuken ons de koezen nait meer. En ehhh…., wie goan binnenkört ook avveteren. Lu kinnen bie ons ook n huusmodel kopen. As ze heur BOB vol hebben kinnen ze dij tegen geringe onkosten bie ons legen. Ik bin der van overtuugd dat ter veul animo veur is.”

“En doe denkst echt dast mit dien BOB t aai van Columbus uutvonden hest?” vruig ik. “Man, volgens mie bist dammeet n profeet dij in zien aigen laand nait leufd wordt.”

“Mit onze strategie komt t aal goud,” zee buurman Jan. “Je mouten t verhoal geleufwoardeg, mor veuraal overtugend brengen. Wie binnen al dounde om filmkes veur Instagram, Facebouk en TikTok te bedenken. Onze slogan is: ‘Joen CO2 kin je kwiet in de BOBs bie Jan en Griet’.

Nou, ik goa weer noar mien Griet. Wie mouten ja gas geven om t aal veur mekoar te kriegen. Tjeu!”

Buurman Jan toog opgewekt op zien Griet aan. Hai was dudelk nait veur ain gat te vangen. Mor wat wil je ook mit n dazzenbörg in toene.

Alhouwel: t leek mie meer n geval van t aine gat stoppen mit t aander……

Woordfratsen: schoot

Gusteroavend schoot mie opains wat in t zin en ik docht: ‘schoot’, dat is n woord woar je wat mit kinnen. Ie hebben der vast ook mit te moaken had. Of hebben ie vrouger nooit bie aine op schoot zeten? Doar huif je vast nait laank over noa te denken. En moggen ie wat vergeetachteg wezen: t schut joe vast nog wel te binnen.

Mor ja, wat het dat nou mit ‘schoot’ te moaken. t Woord “schut” is ja de verleden tied van t waarkwoord schaiten. Nou ik zol zeggen: lees wieder.

Wozzen ie dat vrouger n ‘schoot’ n langwaarpeg witbroodje was? Dat waren nog ais tieden, lu. Je kregen dou bie n bakker drij schoten en drij bollen veur n kwartje. Of dat op de kermis ook zo was kin k joe nait vertellen. Dou waren der wel schaittìnten mor doar verkochten ze gain schoten. Alhouwel: in zekere zin netuurlek wel. As je doar schoten kochten kon je op n roze kuren. En schoot je mis din haar je der noast schoten.

In t Nederlands zee aine din: “Ik heb misgeschoten.” Mor ja, dat woord komt van ‘schieten’. Dat woord bruuk je in t Grunnegs voak as joen biedroage n strontproatje is, bieveurbeeld as aine zok in de boksem scheten het.

Mor goud: om t nog even (on)dudelker te moaken t volgende:

As lu n kenon òfschaiten schieten aandern zok voak in de boksem. Meschain is der wel aine dij zok van benaauwdeghaid van d’hakken schit. n Dikke schietboudel dus. En dat is gain kermisattraksie. Nee, dat nuim je n schaittìnde. Dij ston vrouger tussen de bak van Londen en t tìntje van Van Ledderom.

Tja, zo was k aal denkende en schrievende mit dizze biedroage schier opschoten. En dou k kloar was haar k tied veur n borrel. Of in schippersjargon: “t Was schoot aan…….”

Buurman Jan – utjekul

“Kouke, lekker. Doarveur bin k hier bie die ja op t goie adres. Mien Griet het onze bakkerij sloten.”

Buurman Jan nam zien eerste hap. “Din dou k die der ook nog n kop kovvie bie,” zee ik. “Dien Griet is zeker stopt mit bakken vanwege d’hoge gaspriezen.”

“Nee, mien Griet is bewust dounde mit alles wat milieu en gezondhaid aangaait,” zee buurman Jan. “Zai het lezen dat je van gaspitten astmoa kriegen. Lochvervoelen in de keuken kin ook bie volwazzenen negatieve gevolgen hebben. En din te bedenken dat wie al op gas koken sinds d’òfschavven van kookfornuus en zakkedeltje.”

“Ik heb in schuurtje nog n swaarde zakkedel stoan. Mien opa is doar vrouger ais n moal tot t toetje uutkropen dou hai mit n maal ibbel in dat kedeltje zat,” zee ik laggend.

“Heb de gugel der mor mit,” zee buurman Jan vranterg. “Onderzuikers binnen tot de konkluzie kommen dat ter meer as 70.000 kinder in Nederland meschain wel symptomen van astmoa hebben kinnen. En dat omdat ter bie heur thuus op gas kookt wordt. Tja, en nou bakt en broadt mien Griet dus nait meer. Guster is mie t eerste rezeltoat al veurschuddeld: gestoomde gruinteprut uut de magnetron. Ik kreeg de wind van veuren dou ik dat spul ‘utjekul’ nuimde. Dat zee mien ol opoe noamelk ook aaltied tegen eterij wat ter wat twievelachteg uutzag.”

“Dat woord kin ik,” zee ik. “Doar bin k ook mit groot worden.”

“Hol mie derover op,” naarde buurman Jan. “Nog even en din is volgens onderzuikers stomen ook n ongezonde dieverdoatsie. Volgens mie willen ze ons overzetten op knienevreten. Raauwe worrels, witlof en brokkolie en zokswat. Man, t stoom komt mie al tot d’oren uut. Ik zeg die dit: over n moand of wat liek ik in dizze boksem as n moes in n meelzak. Dij zakt mie din van de kont òf.

Mor kom, ik goa mor weer noar onze stomerij. Ik mos van mien Griet de komkommer even in dobbeltjes snibbeln. Dij kommen deur de koeskoes, soamen mit wat overgebleven worrelnat van guster. Tjeu!”

Buurman Jan slofde mit lood in de schounen op huus aan. t Was ook ja gain flaauwekul wat hom overkwam.

Man, man, man, hai was overleverd aan Griets utjekul…….

Buurman Jan – loesie

“Hest t ook mitkregen? Dat van dij twij Urkers dij uut mekoar binnen?” Buurman Jan zat aan de keukentoavel te wachten op mien antwoord.

“Nee,” zee ik. “Ik vin ain urk al niks, loat stoan twije. k Heb nait veul op mit onbelangrieke lu. Kovvie?”

“Nee, ehh……ik bedoul joa kovvie, mor nee lu,” zee buurman Jan. “Dij Urkers binnen BN’ers. Ze kommen van Urk. Zai deden mit aan de realityserie ‘Urk’. Mor ze hebben besloten om n punt achter heur reloatsie te zetten. t Wicht het t toentje in t zoad, mor ze binnen tot de konkluzie kommen dat ze nait bie mekoar pazen. Tja, eerst branieschoppen op tv en din de keudel intrekken. Nou ja, ik heb ter ook nait noar keken hor, mor mien Griet is der stoapelgek op. Ik zee nog: t is n ordinair verdainmodel Griet, mor zai zee dat ze der op de braaimörgens in t buurthuus wel over mitproaten wol. Aans leek t ja net of zai n steek lös haar.”

“Tja, vraauwlu binnen wat mans zeg k die. Dij loaten onder t kwedeln gain steken valen,” maarkte ik dreuge op.

“Dizze steek onder wotter vertel k mor nait aan mien Griet,” zee buurman Jan. “Ik zeg die dit: der komt niks gain gouds van aal dij realitykwakkers, Instastumpers en Tiktoktuthola’s. En vergeet ook nait aal dij bloggers en vloggers. Man, wat moakt t mie nou uut wèl mit wèl onder de loakens legen het. Ik las dat lu, dij in t onderwies waarken, overwaarkt binnen en de leerlingen overstresst. Tja, wat wilst ook. Dij leerlingen binnen ja vergruit mit heur buutsmobieltjes. Ze gloepen d’haile dag op heur schaarmke of der ook nog nijs is over ain van heur BN’ers. Ze worden der d’haile dag deur òflaaid. De deur de media gekreëerde BN’ers doun doar gain gouds aan. t Jonkgoud komt aan leren nait tou.”

“Klopt,” zee ik. “Achter aal dij gleervìnsters loert ledeghaid.”

“Doar zegst wat,” ging buurman Jan verder. “Waist wel dat n Belg n draank mit de noam ‘Joesie Loesie’ op de maarkt brocht het. Doar zitten ehh….. adapsie…ehh… to .. ehh.. adoptogenen in. Dij schienen stressverlegend te waarken en helpen zulfs tegen n burn-out. Ik denk dat ik mie ook n poar van dij vleskes bestèl. Tja, elk het wat, ik heb mien Griet. Kom, ik goa gaauw noar heur tou. As k te laank votblief zegt zai dat ik mien tied verplaasd heb en weer gain steek opschoten bin. Tjeu.”

Buurman Jan ging op huus aan. Ik zag hom in gedachten slobbern in de Joesie Loesie. Man, wat ter toch ook nait aal moakt wordt. Ik keek noar n deuske op mien kaaste. Doarin zat mien allerlèste loesie.

n Aandenken. n Herinnern aan mien knikkertied……..

%d bloggers liken dit: