Posts tagged “discriminatie

Bekopen

“Hest t al heurd? De vraauw van bakker Potjer is vanwege heur ongeschikthaid veurzitster worden van de knienefokverainen. Ze haren n nije veurzitter neudeg en omdat tegenwoordeg elk gelieke kanzen hebben mout is de veurkeur uutgoan noar aine zunder ervoaren. t Zol wel wezen omdat t n kloetenstamper is mit n bek as n scheermes. As je dij tegenkommen kin je der nait omtou.” Buurman Jan zat nog mor net aan de keukentoavel of hai schoot al uut zien slovve.

“Paas mor op mit zoksoort toal”, zee ik veurzichteg. “Tegenwoordeg spinhak je zo mor aan digitoale schandpoalen. Der binnen aal meer verongeliekte zulfbenuimde geliekgerechtegden dij lange tonen hebben. Doar trap je hail makkelk op.”

“Om mie binnen t geliekgerechtegde zulfbenuimde verongeliekten”, zee buurman Jan vergrèld. “t Kin mie niks schelen as aine n man, n vraauw, bibi-seksuail of nog aans LHBTQIA+ is. Om mie bruken ze t haile alfabet. Kiek, mien Griet is mien Griet. Aandere lu huiven nait te waiten dat zai ooit budgetneutroal op n bepoald stee bieplemuurd is. Zai kin t zulf mit de neuze wel aanwiezen, mor doar loop je toch nait mit te koop, man. Mor ja, der binnen lu dij mit heur balen en borsten de maarkt opgoan. Nou, veur mie huft zokswat nait. Hier nait en transgunder ook nait. Loat elk mor in zien aigen weerde. Kiek, mien mainen is dat, as je joe verongeliekt opdringen, je zulf d’indrok wekken dat je aans binnen.”

Buurman Jan nam nait ains tied veur n slok kovvie. Hai revelde aan ain stok deur.

“Man, de wereld is ja n gekkenhuus aan t worden. Artikel 1 van de grondwet gaait ook nog op de schobbe. Doar komt “seksuele geoardhaid” en “handicap” nog bie. Woarom? Nou, dat zol n bevestegen en verankern van d’akseptoatsie en emansipoatsie van mìnsen mit n funksionele bepaarken en de gelieke behandeln tussen hetero’s en homo’s wezen. Nog even en ze leggen mien Griet ook nog in de wet vast. Dij is ook biezunder. Kom, ik goa noar huus. Tjeu.”

t Was dudelk: buurman Jan zat ter vol van.

Faait is dat zo’n mainen lu aal voaker de kop kost. Mor, in wezen haar hai geliek. In Artikel 1 van de Grondwet staait al dat diskriminoatsie “op welke grond din ook” nait toustoan is. t Perbleem lös je nait op mit extroa woorden, zinnen en formulerens in de grondwet. t Zit m in t wegkieken, t nait stravven en t nait handhoaven. Körtom: gain lik op stok!

Zeker is: bie veul lu zit t fout tussen d’oren, in t benul, in d’oard, in t gedrag en in de kultuur. Wollege teksten lözzen dat nait op.

Mien ol opoe zee vrouger aaltied: loat je t nou lopen, mout je t loater bekopen……

Swaartsel

In t weekend is der weer n swaarde bladziede in onze historie bieschreven. n Epistel dat onze soamenleven weer dichter bie t zo verlangde eldorado brocht het. t Is n verkloaren van vervoersbedrieven dij op veurhaand al kenboar maokt hebben dat ze overstag goan as ze signoalen ontvangen. n Veurzet dij binnenkört vast inkopt wordt.

Wat ter loos is willen ie waiten?

In Berlin en München wordt deur de vervoersbedrieven t woord “Schwarzfahrer” nait meer bruukt omdat ter lu binnen dij dit wellicht rasistisch en dus negatief opvatten KINNEN. Ook doar kin bie sommegen de verbinden swaart mit wat negatiefs nait meer deur de beugel.

Deugologie is doar ook de nije leer.

Kiek, dat binnen nog ains geweldege initiatieven, nee din? Dij geven nije hoop op totoale geliekgerechteghaid en verbinden. n Wereld zunder diskriminoatsie en rasisme. Wel wil dat nou nait?

Tja, nou wil k gain swaartkieker wezen en ik wil joe de dag nait bedaarven, mor dizze ontwikkeln veurspelt nait veul gouds. Dat geef ik joe swaart op wit. t Slag volk dat n woord as “swaartrieder” negatief uutlegt wil d’inhold van onze woordenbouken t laifst kompleet redigeren en aanpazen. Swaartsel doarveur is al in bestellen.

In t Grunnegs hebben wie netuurlek ook “swaarde” woorden. Swaartkoppen lopen hier ook genog rond. Schoapen zat. Mor as “swaartkoppen” in de veurege zin rasistisch uutlegd wordt valen wie in n daip, gitswaart gat. t Zulfde geldt as wie woorden as gitswaart, routswaart en swaartgalleg in de ban doun mouten omdat t vermogen tot relativeren bie bepoalde lu ontbrekt.

Nou let relativeren en begriepend lezen bie hail veul lu aldernoarst te wìnsen over. Der zitten genog kinder op de scholen dij lezen dat t rabbelt, mor nait begriepen wat ze lezen. Ze binnen de techniek machteg, mor t toalgevuil ontbrekt. t Verschil tussen letterlek en figuurlek kinnnen ze nait. Ze snappen doar gain bale van. Dij ligt bie heur in t schuurtje. Doar schoppen ze noa schoultied wel weer tegenaan.

Veul ollu hebben voak t zulfde perbleem.

Hou din ook: t gaait zo de verkeerde kaande op. Mitlopers, joaknikkers, swiegers en ongeïnteresseerden binnen hier debet aan. Deugen wordt de nije dodelke pandemie. t Begunt as n ondergrondse veenbraand mor op den duur worden de brandstoapels opricht. Op de terechtstellen van de leste blaanke zal t swaart zain van t volk.

Swaartsel veur de doodskisten hebben ze ja alvast………..

Fikedom dom dom dai….

Der binnen lu dij n dagtoak hebben aan t zuiken noar spiekers op leeg wotter. Nou is dit netuurlek n uutdrokken dij tegenwoordeg nait meer deur de beugel kin. Milieufanoaten binnen hier vast falikant op tegen. De kombinoatsie spiekers en wotter laaidt ja tot roustvörmen en dus tot milieuvervoelen Zokswat mout je doarom toch radikoal schrappen uut onze prachtege, rieke en beeldende toal. Nee din?

t Paast in de trend van alles, wat n zulfbenuimde woker as stereotiep, diskriminerend of rasistisch vonden het, uut onze toal en ons doagliekse leven te verbannen. t Begon o.a. mit zigeunersaus, negerzoenen, Swaarde Pieten en de Tien Klaaine Negertjes. Mor de lieste is nog veul langer.

Zeker is dat, as je zuiken en wat vinden willen en dat selektief en subjektief interpreteren, zulfs t mainst pozitieve negatief uut te leggen is. t Is as n destruktief virus dat epidemische vörmen aannomen het.

Je kinnen t nait zo gek bedìnken of je worden ongevroagd torpedeerd mit deugteksten. Zulfs aan t begun van onschuldege Disneyfilms verschient n tekst dat mìnsen en kulturen en/of de menaaier woarop ze behandeld worden negatief in beeld kommen. Je worden doar gericht en op n agressieve wieze bewust van moakt. Rasisme en diskriminoatsie worden joe gewoon opdrongen. De rasismekoarde wordt te pas en te onpas trokken. Voak om in n slachtovverrol kroepen te kinnen. Dizze Amerikoanse gekte wordt deur deugers mor aal te geern bie ons importeerd. Mor d’achtergronden en d’historie van t rasisme doar is totoal verschillend en nait mit dij van ons vergeliekboar.

Noast kinderbouken mouten ook kinderlaidjes deraan leuven. Ik heb nooit negatieve stereotype beelden had bie “Toema Toemba Toemba” en k heb ter ook nooit diskriminerende of rasistische gedachten aan overholden. Mor de zulfbenuimde elitaire deugers mainen dat mien veurege zin op n leugen boazeerd is. En dat geldt ook veur joe. Joe haren bie dat laidje toch op zien minst dommerikken (omdat ze d’haile dag “toemba” roupen) mit piele en boge in gedachten hebben most.

“Moeke der staait n vrijer aan de deur” kin je ook negatief uutleggen. Dus dou dat din ook! Woarom is der gain sproake van n voader? t Olle rollenpetroon wordt ja in dit laid bezongen, lu. En din wil dij vrijer ook nog thee mit widde puntjes. Woarom komt ter gain swaart in dit laidje veur? Dat is diskriminoatsie ten top. Boetendes: dij vrijer mout ook nog bie t wicht sloapen. Dus MeToo optima forma.

Körtom: schoam joe daip as je dit laidje zingen of ooit zongen hebben. Net as bie t Peerd van Ome Loeks. Kinder lopen der trauma’s van op as ze heuren dat t daaier zo mor dood is. Dat is dudelk kindermishandeln.

Traauwens: Elsje Fiederelsje is n verkeerd laid. Fietern of fiedern is in t Grunnegs “seks hebben”. Elsje komt weerom van heur tippelstee woar ze heur liggoam (meel) aanboden het. En ook hier is t weer n moeke dij pankouk bakt. Tja, ik duurf t hoast nait te melden, mor Kortjakje verdainde deur de week heur geld ook op heur rogge. Joa, joa, as je t mor zain willen.

En wat docht je van: mien mouder dij wil mie geven n smid al mit geweld. Dit is toch wel seksuele intimidoatsie ten vouten uut. En din dij boer dij bie thuuskomst van zien wief wat mit n berrestok op de kop kreeg. Alhouwel, dit laid gaait wel al in tegen de gedachte dat huzelk geweld aaltied van de man uutgaait.

Man, ik zol mie drokker moaken om d’agressieve en vraauwonvrundelke teksten van rappers.

Veur mien gevuil zol aal dat deugvolk in quarantaine mouten. Net zo laank totdat ze van heur zaikelke en destruktieve maotschoppijbeelden genezen binnen. Want as je gericht zolt op joen etnisch geprofileerde slakken leggen veroorzoak je zulf de perblemen. Tja, deugen is nou ainmoal nait wars van n leugen.

Ach, wat mie betreft zing je nou even fikedom dom dom dai……

Koken

Onlangs las k n bericht over de Franse keuken. Elk dij n beetje “haut cuisine” gevuileg is vuilt nou al t wotter in de mond lopen. Mor van d’inhold van dit bericht kreeg k n aldernoarst male smoak in mien mond. t Wer mie zulfs dik van achtern. En dat gebeurt nait voak.

Wat bliekt: de Franse keuken is rasistisch en is n teunbeeld van widde supremoatsie.

Volgens n zekere Mathilde Cohen verstaarken eetgewoonten en beschaarmde herkomstbenoamens de dominantsie van de witmìns. Ze sloeten volgens heur zo aandern mit alternatieve etenswiezen uut. In t artikel “The Whiteness of French Food. Law, Race and Eating Culture in France”, wil ze as deugdrammer ons dizze mainen opdringen. As woarhaid vanzulf.

Mien eerste reaksie was din ook: dij doedel is stoapelgek. Dat mìns het meer as ain steek lös. Dij vin spiekers op leeg wotter zuiken al n rasistische bezeghaid. Mor dou mien primaire emootsie tot rust kommen was docht ik: zai het volkomen geliek. Dat mie dat nou nooit eerder opvalen is.

t Kin toch ook nait dat je, as je sukkeloamelk moaken van widde melk en broene kakao, je de widde melk over de donkere kakao gaiten. n Grotere uutdrokken van widde overheersen is der ja nait. Alhouwel: widde slagroom spoiten over sukkeloa-ies komt ook oardeg in de buurt van rasisme en diskriminoatsie. Dat geldt traauwens ook as je avvekoat van de “Zwarte Kip” bedelven onder n vlodde widde slagroom. Zokswat kin beslist nait. n Grotere zunde kin je nait begoan.

Man, wat waren onze veurolders toch dikke rasisten mit heur povvert, klont en potjebuul. Dij haren toch ook waiten most dat dij gerechten nait inkluzief waren en dat dat toch echt nait deur de beugel kon.

Ik wait nou woarom joe en ik dikke rasisten worden binnen.

De veurege generoatsies hebben ons nooit eten op toavel zet woar je dudelk aan pruiven konnen dat dij moakt waren deur n heteroseksueel, n transgender, n blaanke of n swaarde. Zai haren ons kennis moaken loaten most mit exkluzieve eterij. Zo haren wie bieveurbeeld genottern most van n gender-schnitzel, nait mit rasistische Franse champignons mor mit kulturele splietswammen.

Wat zeggen ie? Dat ter waitenschoppers binnen dij tot de konkluzie kommen binnen dat deugdrammers psychische problemen hebben?

Och, dat heb k nog nait mitkregen.

Mor ja, ik kook ook ja laiver…….

Herstellen

Guster kregen wie bericht van buurman Jan. Hai en zien Griet waren over n week of wat 47 joar n stel en dat wollen ze geern soamen mit ons vieren. Zien Griet haar via AliExpress n pruddelsteltje besteld. Wie waren din ook nuigd veur wat fonduutjederij. In t appje ston dat zai nou ja nog in de gezegende omstandegheden verkeerden as steltje bie n kander te wezen. Mit aal dij viruzzen van tegenwoordeg wos je ja nait of je mörgen t licht wel weer zain zollen.

Ik mos dou denken aan mien grootollen. Dij haren vrouger ook n stel. n Petreuliestel. Zulfs drije. n Ain-, n twij- en drijpitter in de kleuren gruin en beige en blaauw. Mien opa haar n reputoatsie opbaauwd as kousiedraaier. Dat was sekuur waark, omreden as dij der te ver uutstak din kreeg je n dikke swaarde kwaalm. Mor as e goud òfsteld was din konnen de kabbenoadjes en sekoadelappen der urenlaank op suddern.

Dat was nog in de tied dat, as ain gain roaden hebben wol, t op stellen slepen mos. Dat verwiet kreeg je as je nait noar road luusterd haren en je t din bezoeren mozzen.

Hou din ook: mien opa was nogal handeg. As de kedde van mien koegeltjeblaauwe fietse deròf lopen was din ging k even noar hom tou veur t herstel. Dat dee e mit laifde en t kostte mie niks. As ain van de klözzen van mien stelten kepot was din herstelde hai dij. Mor ook din was der gain sproake van herstelbetoalens. “Geld moakt nait gelokkeg,”zee e aaltied. “t Moakt meer kepot as dat ter gouds van komt.”

Ik herinner mie nog dat hai ooit ais vertelde dat d’achter-achterneef van n achternicht van de swoager van oompie Lammert ooit ais t segebokje van zien buurman mit n hondekare doodreden haar. t Was doudestieds nait ongewoon. Elke tied het ja zien schiere mor ook zien duustere kaanten. Mor nou haar n noazoat van dij buurman n schoadeclaim indaind bie alle levende noazoaten van de femilie van dij achter-achterneef. Hai was n emootsioneel wrak omdat hai de dood van t segebokje gain stee geven kon.

Mien opa haar slim meelieden mit dij noazoat. Mor hai kon mit zien twij rechterhanden t segebokje ook ja gain nij leven inbloazen. Ik main mie nog te herinnern dat ter bie dij achter-achterneef ook nog sproake was van genougdounens, hoat, wroakgevuilens en herstel van gekwetste eer. t Haar ainglieks niks mit dat segebokje van doun, mor de snokkel docht op dij menaaier zien handen opholden te kinnen.

Traauwens: buurman Jan ook twij rechter handen.

t Kon mien opa wezen…..

PS

Nou mor hopen dat t pruttelsteltje op tied uut China arriveert. Och, aans hebben wie nog wel n magnetronnechie stoan….

Gezond verstand

Net veurdat de wedstried Frankriek – Duutsland begon kwam der n zulfbenuimde gruine klimoatengel van Greenpeace uut de locht valen. Dizze levensgevoarleke aksie haar tot doul VW in n kwoad dagIicht te stellen. Op dizze menaaier mos d’aandacht vestegd worden op t in de ban doun van verbrandensmotoren.

“Hou gek kin je wezen”, docht ik. Want dit het volgens mie niks te moaken mit n op n verantwoorde en verstandege menaaier waarken aan d’energietranzietsie. t Bliekt dat aal meer aktivisten der nait meer veur weeromschrikken om over lieken te goan.

Dat soort lu kom je zo stoadegaan bie alle zogenoamde “verbeteroars”tegen. Ie kinnen ze wel: lu dij verkondegen t beste mit ons veur te hebben en dij heur ideeën as religies de wereld in slingern. Mor elk wait wat dizze strategie deur d’aiwen hìn veur de mìnshaid betaikend het en nog betaikent. Bie mie waarkt t oaverrechts. Veur mien gevuil worden diskriminoatsie en rasisme op dij menaaier aanwakkerd. Ik mout teminste aal meer mien best doun om begunnende vlammechies te doven.

“Woke” woart as n virus rond. Overaal. Dat gaait van potten vol saus volgens Hongoars resept tot opgewoardeerde negerzoenen en moorkoppen. En wat te denken van kinder dij nait meer as indioantje verklaid goan maggen of lu dij snöt en kwiele jammern omdat wit bie t schoaken aaltied begunnen mag. Zulfs Amerikoanse appelkouken binnen rasistisch omdat ter kruderijen in zitten dij ooit in t kolonioale verleden noar ons tou kommen binnen. Idioterie alom.

Wat zol je der van vinden as je op d’univerziteit deur joen medestudenten uutsloten worden zollen, omdat je n bouk lezen van n schriever of schriefster woarvan de veurolders in n ver verleden betrokken west binnen bie de sloavenhandel. Zokswat gebeurt al in Amerikoa. En ie waiten: aal dat “goie” wordt mor aal te geern importeerd.

Je maggen al nait meer vroagen woar of aine vandoan komt. n Nog groter schandoal zol wezen as n grunneger dat vroagen zol. Dij vragt ja (uut beleefdhaid in t Nederlands): “Waar kom je weg”? Tja, dat leste woord kon wel ains slim rasistisch en diskriminerend ervoaren worden. Doar is vast wel n waike veur te vinden. Wellicht wonen dij in steden woar ze gain “voutgangers” meer hebben willen. Doar maggen ìnkeld nog “tevoutgoanden” oversteken. En dit aal vanwege de gendergekte.

Körtom: volgens mie is “de wereld” doaneg op n hobbel. t Tegengoan van diskriminoatsie en rasisme het niks aan “opstoan tegen” en “op de knijen goan veur” as wederzieds respekt ontbrekt en t gezond verstand verröt is. Veul wokers denken dat n kronkel ook recht is.

Of t nou gaait om scholen, univerziteiten, radio- en tv-stations, sosioale media of overheden, overaal is de wokegekte as n veenbraand aanwezeg. Mor lu dij denken dat je elk dij nait mitgaait in heur aanwakkerkultuur swaart moaken mouten, hebben ainglieks totoal gain recht op begrip.

Mocht ter aine wezen dij dizze column in t Nederlands omtoalen wil din mag dat n swaarde, n widde, n gele of n rooie wezen. En mit n blaauwe dij teveul draank op het heb k ook gain muite. As t mor gain woker is.

En ……. as t mor aine is mit gezond verstand!

%d bloggers liken dit: